زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
 

دلالت اشاره





‌دلالت اشاره به معنی لوازمِ غیر مقصودِ کلام متکلّم است و به آن اشاره نص، دلالت التزام عقلی، دلالت ایماء و دلالت معنوی نیز گفته می‌شود.


۱ - تعریف دلالت اشاره



دلالت اشاره، از اقسام دلالت سیاقی بوده و عبارت است از دلالتی که لازمه کلام است، ولی مدلول التزامی آن نیست ؛ به بیان دیگر، لازمه کلام ( لزوم غیر بین یا بیّن به معنای اعم ) در صورتی که عرفاً مقصود گوینده محسوب نشود، دلالت اشاره نامیده می‌شود، چه از یک کلام استنباط شود و چه از چند کلام؛ برای مثال، آیه‌ای در سوره احقاف دلالت می‌کند بر این که مجموع مدت بارداری و شیر دادن، سی ماه است. ( و حمله و فصاله ثلاثون شهرا ) ، در حالی که آیه ای دیگر در سوره بقره مدت شیر دادن را دو سال ذکر کرده است ( و الوالدات یرضعن اولادهن حولین کاملین ) که از این دو آیه به دلالت اشاره به دست می‌آید که کمترین مدت بارداری شش ماه است.
[۷] شرح اصول فقه، محمدی، علی، ج ۱، ص ۲۹۵.
[۸] اصول الفقه الاسلامی، زحیلی، وهبه، ج ۱، ص ۳۶۱.
[۹] مفاتیح الاصول، مجاهد، محمد بن علی، ص ۱۳.
[۱۰] مبانی استنباط حقوق اسلامی یااصول فقه، محمدی، ابو الحسن، ص ۶۸.


۲ - پانویس


 
۱. الاصول العامة للفقه المقارن، طباطبایی حکیم، محمدتقی، ص ۳۱۸.    
۲. اجودالتقریرات، نائینی، محمد حسین، ج ۱، ص ۴۱۴.    
۳. اصطلاحات الاصول، مشکینی، علی، ص ۱۳۳.    
۴. احقاف/سوره۴۶،آیه۱۵.    
۵. بقره/سوره۲،آیه۲۳۳.    
۶. اصول الفقه، مظفر، محمد رضا، ج ۱، ص ۱۳۴.    
۷. شرح اصول فقه، محمدی، علی، ج ۱، ص ۲۹۵.
۸. اصول الفقه الاسلامی، زحیلی، وهبه، ج ۱، ص ۳۶۱.
۹. مفاتیح الاصول، مجاهد، محمد بن علی، ص ۱۳.
۱۰. مبانی استنباط حقوق اسلامی یااصول فقه، محمدی، ابو الحسن، ص ۶۸.


۳ - منبع


فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۴۵۶، برگرفته از مقاله «دلالت اشاره».    






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.